سیاسی

استفاده از خودپردازهای بانکی فرصتی که تهدید هم می‌تواند باشد

به گزارش نسیم قائن ، ورود تکنولوژی و امواج فن­آوری هرچند همواره باعث رفاه افراد جامعه است، اما اگر سطح آگاهی‌ها نسبت به استفاده از آن افزایش نیابد، می‌تواند عواقب جبران ناپذیری را در همه‌ی زمینه‌ها به دنبال داشته باشد. چرا که اصولاً تغییرات اجتماعی که پیشرفت تکنولوژی جزئی از آن محسوب می‌شود، با پدید آمدن فرصت‌های جدید تولید جرم همراه می‌باشد. بنابراین لازم است افراد یک جامعه با ابعاد و زوایای شگردهای جدید مجرمان آشنا شده و راه‌های مقابله با آن را به خوبی بیاموزند.
یکی از مواردی که در پرونده‌های پلیسی و قضایی افزایشی چشمگیر داشته است، سرقت و یا کلاهبرداری از کاربران دستگاه‌های خودپرداز بانک‌ها می‌باشد که عمدتاً ناشی از فقدان و یا ضعف آگاهی افراد در استفاده‌ی صحیح از این دستگاه‌هاست. با توجه به ضرورت گریز ناپذیر بهره‌برداری از این تکنولوژی و این امکان سودمند سامانه‌ی بانکی کشور، سارقانِ فرصت‌طلب به سوء استفاده از این امکانات روی آورده‌اند.
بدون شک اصلی‌ترین راه مقابله با این پدیده، آموزش افراد برای استفاده‌ی صحیح از خودپردازها و به کار بستن نکات امنیتی است که بر اساس تجربیات پلیسی به دست آمده‌اند.
مهم‌ترین و شایع‌ترین روش کلاهبرداری با استفاده از دستگاه‌های خودپرداز، به این صورت است که سارقان در نزدیکی دستگاه کمین کرده و در هنگام حضور افراد بی‌سواد یا کم سواد برای گرفتن پول، به بهانه‌ی این که دستگاه ایراد دارد و می‌خواهند آن را امتحان کنند، کارت عابر بانک آن‌ها را به همراه رمز آن دریافت می‌کنند و پس از اطمینان از موجودی، در هنگام تحویل کارت، آن را با کارت دیگری تعویض می‌نمایند و بلافاصله از محل متواری شده و در اولین فرصت نسبت به برداشت وجه نقد از عابر کارت مالباختگان اقدام می‌کنند. البته قبل از هر چیز باید اعتماد قربانیان را جلب کنند که در این کار بسیار ماهر هستند و نقش افراد خیرخواه را با ظاهر جذاب خود و استفاده از جملاتی مؤدبانه و در عین حال صمیمانه به خوبی ایفا می‌کنند.
همچنین دستکاری نمودن دستگاه با استفاده از تاریکی شب نیز یکی دیگر از ترفندهای سارقان عابر بانک‌ها می‌باشد؛ این افراد با استفاده از چسب، کاری می‌کنند که دستگاه در هنگام تحویل پول قادر به ارایه‌ی خدمات نباشد و سپس خود در نقطه‌ای دور کمین می‌کنند. پس از این که مشتری از دریافت پول ناامید شده و محل را ترک نمود، به سراغ آن می‌روند و با استفاده از وسایلی مثل انبر یا پیچ‌گوشتی اقدام به سرقت می‌کنند. گاهی نیز افراد کلاهبردار ازطریق خطوط تلفن همراه اعتباری با صاحبان مشاغل خدماتی تماس گرفته و با جعل عنوان حقیقی و حقوقی تحت پوشش‌ مهندس و مأمور خرید یک شرکت معتبر و یاسازمان دولتی، از آن‌ها تقاضای دریافت خدمات و یاخرید کالا به شکل عمده می‌کنند.
این کلاهبرداران به بهانه­ی پرداخت هزینه خدمات و یا کالای مورد درخواست، ‌قربانیان را نزد دستگاه‌های خودپرداز (ATM ) هدایت نموده و با سوء استفاده از عدم آگاهی افراد، مبالغی به حساب‌های بانکی خود واریز می‌کنند. رمز اصلی موفقیت این افراد، پیشنهاد آن‌ها مبنی بر انتخاب زبان انگلیسی دستگاه است که معمولاً افراد به آن تسلط ندارند.
شگردِ دیگر شیادان این است که جلوی دستگاه‌های خود پرداز ایستاده و پس از شناسایی طعمه‌های خود با بیان این که نیاز به مقداری وجه نقد دارند و دستگاه قادر به پرداخت از حساب آن‌ها نیست، از افراد تقاضای جابجایی وجه بین حساب خود و آنان را نموده و با شگردی خاص مبالغی از حساب آنان برداشت می‌کنند.
با توجه به مواردی که بیان شد توصیه‌هایی به هم‌وطنان عزیز ارائه می­شود:
۱) تا آنجایی که امکان دارد از دستگاه‌هایی استفاده کنید که در جای مناسب نصب گردیده‌اند و دارای نور کافی هستند.
۲) قبل از نزدیک شدن به خوپرداز، محلی را که دستگاه در آن قرار دارد بررسی کنید. اگر فرد مشکوکی را در اطراف دستگاه مشاهده کردید یا اگر دستگاه در محلی دور، خلوت و نامطمئن قرار داشت، تا حد ممکن از آن استفاده نکنید.
۳) در نظر داشته باشید که هر چیز غیر عادی و مشکوک در مورد خودپرداز، می‌تواند نشان دهنده‌ی این باشد که خودپرداز دستکاری شده است. اگر به نظر می‌رسد چیزی به محل قرار دادن کارت یا صفحه کلید اضافه گردیده و یا دستورالعمل‌های غیر معمول در صفحه‌ی نمایش ظاهر می‌شود، از آن دستگاه استفاده نکرده و بانک مربوطه را از موضوع مطلع نمایید.
۴) از دستگاه‌هایی که اطراف و یا روی آن علایم و پیام‌هایی حاکی از تغییر کردن دستورالعمل‌های صفحه نمایش نصب شده است، استفاده نکنید. خصوصاً اگر این پیغام در محل قرار دادن کارت نصب گردیده باشد. ضمناً اطمینان داشته باشید که بانک‌ها هرگز پیغامی مبنی بر هدایت شما به خودپرداز خاصی نخواهند فرستاد.
۵) در صورتی که هنگام استفاده از دستگاه خودپرداز به مشکلی از قبیل گیر کردن کارت یا عدم انتقال وجه برخورد نمودید، هرگز پیشنهاد کمک از افراد غریبه را قبول نکنید. ضمناً نباید به کسی اجازه دهید تا هنگام استفاده از خودپرداز تمرکز شما را بر هم بزند.
۶) مطمئن شوید سایر افرادی که در صف ایستاده‌اند، فاصله‌ی کافی از شما را حفظ نموده‌اند. مراقب باشید هنگام وارد کردن رمز، کسی آن را مشاهده نکند. نزدیک به دستگاه بایستید و صفحه کلید را کاملاً با دست خود بپوشانید.
۷) دستورالعمل‌های روی صفحه‌ی نمایش را به دقت اجرا کنید. برای مثال تا زمانی که از شما درخواست نشده است، رمز خود را وارد نکنید.
۸) هیچ گاه کارت خود را با فشار در کارتخوان وارد نکنید.
۹) رسید چاپی خودپرداز را نزد خود نگه دارید و از رها نمودن آن بر روی دستگاه یا اطراف آن خودداری کنید.
۱۰) اگر کارت شما مفقود شد یا دستگاه آن را پس نداد، موضوع را سریعاً به بانک گزارش دهید. بنابراین استفاده از دستگاه در روز و در ساعات اداری نسبت به استفاده از آن در هنگام شب و تعطیلی بانک ارجحیت دارد.
۱۱) هنگام استفاده از دستگاه شتاب زده عمل نکنید و قبل از ترک دستگاه با دقت کارت و پول نقد خود را در کیف پول، کیف دستی و یا پاکت قرار دهید.
۱۲) شماره رمز خود را حفظ کنید. (اگر لازم است که رمز خود را یادداشت کنید، این کار را طوری انجام دهید که فقط خودتان بتوانید آن را بخوانید و هرگز این نوشته را همراه با کارت خود حمل نکنید).
۱۳) از انتخاب شماره رمزهایی که حدس زدن آن‌ها آسان می‌باشد ( مانند تاریخ تولد یا شماره‌ی شناسنامه) اجتناب نمایید.
۱۴) هر چند وقت یک بار شماره رمز خود را تغییر دهید. اگر فکر می‌کنید رمز شما لو رفته است، سریعاً آن را تعویض نمایید.
۱۵) وضعیت حساب و صورتحساب‌های بانکی خود را به طور منظم بررسی نمایید و هرگونه اشتباه احتمالی را سریعاً به بانک مربوطه گزارش دهید.
۱۶) هنگام خرید از فروشگاه‌ها با استفاده از کارت خودپرداز، از دادن اطلاعات کارت و رمز عبور خود به فروشنده، خودداری کنید؛ چرا که اطلاع از رمز کارت، برای سارقانی که ممکن است در اطراف باشند، ایجاد انگیزه‌ی سرقت می‌کند.
۱۷) همواره در نظر داشته باشید که برای انتقال وجه از طریق کارت عابر بانک، هیچ نیازی به مراجعه‌ی دریافت کننده‌ی وجه به خودپردازها نیست و صرفاً با ارائه‌ی شماره‌ی حساب یا کارت امکان پذیر خواهد بود. ضمن این که ارائه‌ی رمز اول یا رمز دوم کارت نیز برای این کار به هیچ وجه لازم نیست.
برای این که موضوع کاملاً برای هم‌وطنان عزیز روشن شود، یک نمونه از کلاهبرداری‌هایی را که با این شیوه اتفاق افتاده است، از زبان فرد مالباخته بیان می‌کنیم:
کاسب بازار هستم و همیشه سعی کرده‌ام به توصیه‌های ایمنی در محل کارم توجه داشته باشم تا مشکلی پیش نیاید اما باورم نمی‌شود با ۴۷ سال سن و پس از ۲۰ سال سابقه‌ی کار در بازار به این راحتی فریب خورده باشم و کلاه بزرگی سرم رفته باشد.
ماجرا از این قرار است که چند روز قبل، ساعت ۱۰ صبح بود که فردی با مغازه تماس گرفت وخودش را مسئول خرید شرکتی بزرگ معرفی کرد. این فرد ناشناس سفارش خرید کالا داد. چون مقدار کالای مورد سفارشی خیلی زیاد بود از او خواستم تا برای مهیا کردن کالای این سفارش ۲۴ ساعت وقت بدهد. او قبول کرد و با گرفتن شماره تلفن همراهم گفت: شما لطف کنید تا نیم ساعت دیگر به یک عابر بانک مراجعه کنید تا من از طریق سیستم مبلغ کالای خریداری شده را همین الآن به حساب تان انتقال دهم و فردا هم طبق قرار، کالای سفارشی را دریافت کنم.
من با خوشحالی برای نقد کردن مبلغ این سفارش نان و آب دار به عابر بانک مراجعه کردم.
دقایقی بعد فرد ناشناس دوباره تماس گرفت و از من خواست با وارد کردن کارت عابر بانکم، گزینه زبان انگلیسی را انتخاب کنم. سپس در این بخش چند عملیات بانکی را طبق خواسته او انجام دادم. مرد غریبه شمار رمزی را به من داد که وارد سیستم کردم و با فشاردادن دکمه‌ی تأیید مبلغ سفارش خرید را نیز وارد کردم. در این لحظه تماس تلفنی فرد ناشناس قطع شد و من به محل کارم برگشتم. اما وقتی که موجودی حسابم را چک کردم متوجه شدم همان شماره رمزی را که قبل از درخواست مبلغ سفارش خرید طبق خواسته‌ی آن فرد شیاد به سیستم عابر بانک وارد کرده‌ام، درواقع مبلغی بوده که از حسابم کسر و هیچ وجهی نیز بابت خرید کالا به حساب بانکی‌ام واریز نشده است.
اعتراف می‌کنم که این مشکل از سهل‌انگای خودم می‌باشد و نمی‌دانم چگونه به تماس تلفنی فردی ناشناس که از تلفن عمومی انجام شده است، اعتماد کردم.
تهیه و تنظیم:
معاونت اجتماعی ناجا – اداره کل آموزش همگانی

نوشته های مشابه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

دکمه بازگشت به بالا